Schulden zijn net zo goed onderdeel van de scheiding als bezittingen
Bij een echtscheiding wordt vaak vooral gesproken over de verdeling van bezittingen: het huis, de auto, het spaargeld. Minstens zo belangrijk, en vaak lastiger, is de vraag wie verantwoordelijk is voor de schulden die tijdens het huwelijk zijn ontstaan. Denk aan een doorlopend krediet, een studieschuld, een belastingschuld of een lening bij familie. Bij Arslan & Arslan Advocaten zien wij regelmatig dat onduidelijkheid over schulden tot langdurige conflicten leidt, juist omdat schuldeisers zich niets aantrekken van onderlinge afspraken tussen ex-partners.
Gemeenschap van goederen: gezamenlijke aansprakelijkheid
Bent u getrouwd in gemeenschap van goederen (of de beperkte variant sinds 2018), dan vallen schulden die tijdens het huwelijk zijn ontstaan in beginsel in de gemeenschap, ook als slechts één van beide partners de schuld is aangegaan. Dit betekent dat u intern (tussen u en uw ex-partner) ieder voor de helft aansprakelijk bent, ook al staat de schuld op naam van uw ex.
Extern versus intern: het cruciale onderscheid
Naar buiten toe, richting de schuldeiser, geldt echter een ander uitgangspunt. Een schuldeiser kan zich in beginsel alleen verhalen op degene die de schuld is aangegaan en op het gemeenschappelijke vermogen, niet zonder meer op het privévermogen van de andere partner. Na de verdeling van de gemeenschap kan dit veranderen: als u bij de boedelverdeling een schuld op uw naam krijgt toebedeeld, kan de schuldeiser u daarop aanspreken, maar dat regelt alleen de verhouding tussen u en uw ex-partner, niet automatisch de aansprakelijkheid jegens de schuldeiser zelf.
Huwelijkse voorwaarden: eigen schulden, eigen verantwoordelijkheid
Heeft u huwelijkse voorwaarden met uitsluiting van iedere gemeenschap? Dan blijft in beginsel ieders eigen schuld ook echt eigen schuld. Een schuld die uw partner tijdens het huwelijk op eigen naam is aangegaan, hoeft u dan niet mee te delen. Let wel op eventuele hoofdelijke aansprakelijkheid, bijvoorbeeld wanneer u samen een lening bent aangegaan of allebei heeft getekend voor een hypotheek: in dat geval bent u hoofdelijk aansprakelijk, ongeacht het huwelijksvermogensregime.
Veelvoorkomende soorten schulden bij een scheiding
- Hypotheekschuld: de grootste schuld voor de meeste stellen, gekoppeld aan de echtelijke woning
- Consumptief krediet: doorlopende kredieten, creditcardschulden, persoonlijke leningen
- Belastingschulden: te weinig ingehouden loonheffing, een naheffing, of een schuld uit een eenmanszaak
- Studieschulden: blijven doorgaans privéschuld, ook in gemeenschap van goederen, tenzij anders overeengekomen
- Schulden bij familie of vrienden: lastig te bewijzen en vaak onderwerp van discussie
Hoe worden schulden verdeeld in het echtscheidingsconvenant?
In het echtscheidingsconvenant worden afspraken vastgelegd over wie welke schuld overneemt en hoe eventuele compensatie plaatsvindt. Belangrijke aandachtspunten:
- Volledige inventarisatie: breng alle schulden in kaart, inclusief schulden die misschien verzwegen zijn
- Vrijwaring: neem een vrijwaringsclausule op waarin de partner die een schuld overneemt de ander vrijwaart voor eventuele aanspraken van de schuldeiser
- Herfinanciering: bij een hypotheek is vaak herfinanciering of overname bij de bank nodig om de andere partner daadwerkelijk te ontslaan uit de hoofdelijke aansprakelijkheid
- Compensatie: als de ene partner meer schulden overneemt dan de andere, kan dit worden verrekend met andere vermogensbestanddelen
Let op: een vrijwaringsclausule in het convenant beschermt u alleen in de relatie tot uw ex-partner. De bank of andere schuldeiser is hier geen partij bij en kan u nog steeds aanspreken zolang u niet formeel bent ontslagen uit de hoofdelijke aansprakelijkheid.
Wat als uw partner schulden heeft verzwegen?
Het komt voor dat pas na de scheiding blijkt dat een partner schulden heeft verzwegen, bijvoorbeeld gokschulden of een creditcardschuld. Dit kan onder omstandigheden gevolgen hebben voor de verdeling: verzwegen schulden kunnen in bepaalde gevallen buiten de verdeling blijven, met name als sprake is van bewuste benadeling van de gemeenschap. Ook kan dit relevant zijn voor de vraag of eerdere afspraken in het convenant kunnen worden herzien.
Praktisch advies bij schulden en scheiding
Laat vóór het opstellen van het convenant een volledig overzicht maken van alle schulden, inclusief BKR-registraties. Vraag bij de bank na wat nodig is om uit de hoofdelijke aansprakelijkheid voor de hypotheek te worden ontslagen. Leg vrijwaringsafspraken altijd schriftelijk vast en zorg dat herfinanciering daadwerkelijk wordt doorgevoerd, niet alleen op papier wordt beloofd.
Hulp van Arslan & Arslan Advocaten
Schulden bij een scheiding vormen vaak de bron van langdurige nasleep, juist omdat schuldeisers zich niet aan onderlinge afspraken houden. Wij brengen uw schuldenpositie in kaart, adviseren over de juiste vrijwaringsconstructie en begeleiden u bij het ontslag uit hoofdelijke aansprakelijkheid bij de bank. Neem contact op voor een vrijblijvend gesprek.