In onze internationaal georiënteerde samenleving komen internationale echtscheidingen steeds vaker voor. U bent wellicht getrouwd in het buitenland, uw partner heeft een andere nationaliteit, of u heeft samen in meerdere landen gewoond. Dit roept complexe juridische vragen op: welk recht is van toepassing? Welke rechter is bevoegd? En wordt uw scheiding erkend in het buitenland?
Welke rechter is bevoegd?
De bevoegdheid van de Nederlandse rechter bij internationale echtscheidingen wordt bepaald door de Europese Verordening Brussel II-ter (voor EU-landen) en het Nederlandse procesrecht (voor niet-EU-landen). De Nederlandse rechter is bevoegd als: beide echtgenoten hun gewone verblijfplaats in Nederland hebben, de laatste gemeenschappelijke gewone verblijfplaats in Nederland was en één van hen er nog woont, de verzoeker al minstens een jaar in Nederland woont, of beide echtgenoten de Nederlandse nationaliteit hebben. Op grond van artikel 3 van de Verordening Brussel II-ter kunt u in meerdere EU-landen terecht, afhankelijk van uw situatie.
Welk recht is van toepassing op de scheiding?
Of het Nederlandse of het buitenlandse recht van toepassing is op uw scheiding, wordt bepaald door de EU-verordening Rome III (Verordening 1259/2010). Echtgenoten kunnen samen kiezen welk recht van toepassing is, mits het gaat om het recht van het land waar zij wonen, het land waar zij het laatst samen woonden, het recht van de nationaliteit van een van de echtgenoten, of het recht van het land waar het verzoek wordt ingediend. Hebben de echtgenoten geen keuze gemaakt, dan geldt het recht van het land waar zij hun gewone verblijfplaats hebben op het moment van het verzoek.
Erkenning van buitenlandse echtscheidingen in Nederland
Een in het buitenland uitgesproken echtscheiding wordt in Nederland erkend als deze is uitgesproken door een bevoegde rechter of autoriteit en als de erkenning niet in strijd is met de Nederlandse openbare orde. Voor EU-landen geldt automatische erkenning op grond van Brussel II-ter. Voor niet-EU-landen moet u de echtscheiding laten inschrijven in de registers van de burgerlijke stand via de gemeente. Op grond van artikel 10:57 BW wordt een buitenlandse echtscheiding erkend als zij tot stand is gekomen door een beslissing van een rechter of andere autoriteit.
Internationale aspecten van alimentatie en vermogensverdeling
Bij een internationale echtscheiding kunnen op alimentatie en vermogensverdeling andere rechtsregels van toepassing zijn dan op de scheiding zelf. Voor alimentatie geldt het Haags Protocol van 2007: het toepasselijke recht is in beginsel het recht van het land waar de alimentatiegerechtigde woont. Voor de vermogensverdeling geldt het Haags Huwelijksvermogensverdrag van 1978 of, voor huwelijken gesloten na 29 januari 2019, de EU-verordening Huwelijksvermogensrecht. Dit kan betekenen dat op uw scheiding Nederlands recht van toepassing is, maar op de verdeling van uw vermogen het recht van een ander land.
Kinderen bij internationale echtscheiding
Bij internationale echtscheidingen met kinderen spelen extra complexe kwesties. Het gezag over kinderen wordt in beginsel beheerst door het recht van de gewone verblijfplaats van het kind, op grond van het Haags Kinderbeschermingsverdrag van 1996. Internationale kinderontvoering is een reëel risico en wordt behandeld onder het Haags Kinderontvoeringsverdrag van 1980. Dit verdrag bepaalt dat een kind dat onrechtmatig is overgebracht naar een ander land in beginsel moet worden teruggeleid naar het land van gewone verblijfplaats. Het is essentieel om hierover tijdig juridisch advies in te winnen.
Praktische tips bij internationale echtscheiding
Zoek vroegtijdig gespecialiseerd juridisch advies. Een advocaat met ervaring in internationaal familierecht kan u helpen bij het bepalen van de bevoegde rechter, het toepasselijke recht en de strategie. Verzamel alle relevante documenten: huwelijksakte, geboorteakten van kinderen, bewijs van verblijfplaatsen en eventuele huwelijkse voorwaarden. Houd er rekening mee dat een internationale scheiding langer kan duren en meer kan kosten door de complexiteit. Bij Advocaat bij Scheiden hebben wij ervaring met internationale scheidingen en helpen wij u door het complexe juridische landschap te navigeren.